با این همه من هنوز جوان بودم، چون توانسته بودم برایش (ژیلبرت) نامه‌ای بنویسم و با سخن گفتن از رویاهای مهربانی یک‌سره‌ام امیدوار باشم که در او نیز مهری بیانگیزم. اندوه مردان پیر شده از این است که حتی به نوشتن چنین نامه‌هایی نمی‌اندیشند، چه به بیهودگی‌شان پی‌برده‌اند.

در سایه دوشیزگان شکوفا

مارسل پروست

مهدی سحابی مترجم مجموعه‌ی در جستجوی زمان از دست رفته، بر اثر سکته‌ی قلبی در فرانسه در گذشت...

یادش گرامی...

ده ثانیه سکوت...

پدرم با گفتن این‌که گرایش‌هایم در زندگی دیگر تغییر نمی‌کند، و نیز از آن‌چه باید مایه‌ی خوشبختی‌ام در زندگی‌ام شود، گمان‌هایی به دلم می‌نشانید که وحشتناک دردناک بود. نخست این‌که، زندگی من مدت‌ها پیش آغاز شده بود و، از این بدتر، انچعه از آن پس می‌آمد فرقی با گذشته‌ها نداشت ( حال آنکه من هرروز خود را در آستانه‌ی زندگی دست‌نخورده‌ای تصور می‌کردم که تنها از صبح فردا آغاز می‌شد.)

...

در تئوری می‌دانیم که زمین می‌چرخد، اما در عمل این را نمی‌بینیم و آسوده زندگی‌مان را می‌کنیم، چون زمینی که رویش گام می‌زنیم نمی‌جنبد. زمان ٍ زندگی نیز چنین است. و برای نشان دادن گریزش قصه‌نویسان ناگزیر به چرخش عقربه‌ها شتابی دیوانه وار می‌دهند...

در سایه‌ی دوشیزگان شکوفا

مارسل پروست

تصویر

  بدون شک کمتر کسانی ویژگی صرفا ذهنی عشق را درک می‌کنند و نیز آن‌چه را که به نوعی آفرینش آدمی است، اضافی و جدا از آن کسی که نام او را در واقعیت دارد، و بیشتر عنصر‌هایش از خود ما گرفته شده است. و به همین گونه، کم‌اند کسانی که بتوانند ابعاد عظیمی را که رفته رفته کسی در چشم ما به خود می‌گیرد که همانی نیست که آنان می‌بینند، طبیعی بیابند.

در سایه‌ی دوشیزگان شکوفا

 مارسل پروست

دونورپوا : "از طرف دیگر، خانم چنان دائما با او در حال دعوا بود که آدم فکر می‌کرد اگر بالاخره به هدفش برسد و سوان او را بگیرد، دیگر هیچ چیز جلودارش نیست و زندگی زناشویی‌شان وحشتناک خواهد بود. اما نه! درست عکس این شده..."

این تغییر شاید آن اندازه هم که دونورپوا می‌پنداشت شگفت‌آور نبود. اودت نمی‌دانست که سوان سرانجام او را به زنی خواهد گرفت؛ هر بار که به کنایه به او می‌گفت فلان مرد خوب با معشوقه‌اش ازدواج کرده است، می‌دید که او به سردی سکوت می‌کند و در نهایت، اگر بی‌پرده از او می‌پرسید:‌ "  راستی، فکر نمی‌کنی این کارش در حق زنی که جوانی‌اش را فدای او کرده، کاری خیلی خوب و قشنگی است؟" سوان به خشکی پاسخ می داد:‌"من که نگفتم کار بدی کرده، هرکسی یک جور عمل می‌کند." حتی بعید نمی‌دانست سوان، آن‌گونه که هنگام خشم به او می‌گفت، یکسره رهایش کند، چون به تازگی از زن پیکرتراشی شنیده بود: "از مردها هر چه بگویی بر می‌آید، بس که نفهم‌اند،" و در شگفت از ژرفای این حکم بدبینانه، آن را از آنِ خود کرده بود و در هر فرصتی با حالتی دلزده به زبان می‌آورد انگار که می‌خواست بگوید: "در نهایت، هیچ چیز محال نیست، بختم این است." و از آن پس، دیگر هیچ کرامتی در حکم خوشبینانه‌ای نماند که تا آن زمان راهنمای اودت در زندگی بود و می‌گفت: "با مردهایی که آدم را دوست دارند هر کاری می‌شود کرد، بس که خرند." و در چهره‌ی او همان چشمکی همراه بود که با جمله‌هایی از این گونه می‌توانست بیاید: " نترسید، هیچ چیز را نمی‌شکند."

و در انتظار، رنج می‌کشید از آن‌چه ممکن بود دوستش، که زن مردی شده بود که زمان کوتاه‌تری از آن‌چه او و سوان با هم بودند با او بود، و بچه هم نداشت، درباره‌ی رفتار سوان فکر کند!

یک پزشک ژرف‌بین‌تر از آقای دونورپوا، بی‌شک می‌توانست تشخیص دهد که همین حس خواری و شرمساری اودت را بدخلق کرده بود، که کردار وحشتناکی که از خود نشان می‌داد  در سرشت او نبود، بیماری درمان ناپذیری نبود، و می‌شد آنچه را که پس از آن رخ داد به آسانی پیش بینی کرد، یعنی این که یک رژیم تازه، رژیم زناشویی، با سرعتی تقریبا جادویی آن اختلال‌های دردناک، هر روزه اما نه به هیچ وجه ذاتی، را برطرف می‌کرد!